‘Leren van de buren voor spoorgoederenvervoer is noodzaak’

29-05-2026

Een nieuw onderzoeksrapport van ProRail en Havenbedrijf Rotterdam laat zien dat spoorgoederenvervoerders vanuit Nederland in de praktijk vaak hogere infrakosten betalen dan vanuit de buurlanden. Het verschil ontstaat met name door subsidies die in België en Duitsland worden verstrekt, en in Nederland niet. ‘Dit kan niet de bedoeling zijn als we meer vrachtwagens van de weg willen krijgen in de haven’, aldus Bas Janssen, directeur van Deltalinqs. ‘We moeten op zoek naar oplossingen om het spoor ook hier weer aantrekkelijker te maken. Zeker nu we weten dat het wegverkeer rond de haven helemaal gaat vastlopen komende jaren, zoals onlangs bleek uit onze quickscan met TLN en de RAI Vereniging.’

Ongelijk speelveld
Uit het onderzoek van ProRail en het Havenbedrijf blijkt dat de bruto infratarieven voor goederentreinen vergelijkbaar zijn met Duitsland en België. De netto-kosten verschillen echter doordat vervoerders in België en Duitsland een deel van de infrakosten gecompenseerd krijgen via bepaalde regelingen, waar Nederland er voor kiest dat niet te doen. ‘Dat geeft een ongelijk speelveld voor het spoorgoederenvervoer’, aldus Janssen.

Zo ontvangt een vervoerder in België een subsidie van €1,20 per treinkilometer. In Duitsland wordt zo’n 32,5 procent vergoed van wat het kost om een trein over het spoor te laten rijden (oplopend tot 36,8 procent in 2026). In Nederland worden deze kosten niet gesubsidieerd.

Grote kostenverschillen in de praktijk
Het rapport geeft een aantal voorbeelden van de kostenverschillen:

Zo kost een containertrein van 1.200 ton in 2025 vanuit Rotterdam €1,55 per kilometer, tegenover €0,88 vanuit Antwerpen. Nederland is daardoor 76 procent duurder dan België.
Het opstellen van een goederentrein kost in Nederland ongeveer €18 per uur, terwijl dit in België nagenoeg kosteloos is.
Voor een chemietrein tussen Rotterdam en Ludwigshafen liggen de infrakosten circa 25 procent hoger dan voor een vergelijkbare rit vanuit Antwerpen (oplopend tot bijna 28 procent in 2026)

Weer meer goederenvervoer over de weg
De volumes via Rotterdam over het spoor daalden tussen 2022 en 2025 met circa 17%. Als gevolg van de prijsverschillen zagen we in 2025 een verdeling van het goederenvervoer over de modaliteiten van maar liefst 61% wegvervoer, 30% binnenvaart en 9% spoorgoederenvervoer. Diverse binnenlandse spoorverbindingen vielen stil en we zien een verslechterde concurrentiepositie ten opzichte van Antwerpen en Hamburg.

Oproep aan de Tweede Kamer
Janssen; ‘Binnenkort debatteert de Tweede Kamer weer over het spoorgoederenvervoer en we hopen dat onderzocht kan worden of er ook in Nederland gerichte subsidies op treinpaden en opstelkosten, vergelijkbaar met buurlanden, kunnen komen om het spoorgoederenvervoer via Rotterdam weer aantrekkelijker en concurrerend te maken.’

Deltalinqs hoopt verder ook dat het Kabinet komende tijd doorpakt op de toegezegde maatregelen die het makkelijker moeten maken voor burgemeesters om in te grijpen bij blokkades van de havenspoorlijn. Die maatregelen moeten ook zorgen dat gedupeerden van die blokkades de geleden schade makkelijker kunnen verhalen op de actievoerders. ‘Demonstreren is een grondrecht maar de recente blokkades van het spoor in de haven gaan veel te ver en zetten een duurzame vervoersvorm die dus al onder druk staat nog verder onder druk. Daar moet paal en perk aan worden gesteld en daar hebben we ook op aangedrongen bij de overheid. Het is fijn dat daar nu werk van wordt gemaakt,’ aldus Janssen.