Creëren marktvraag als sleutel voor een sterke en circulaire havenindustrie

‘De kern van het project is eenvoudig’, zegt Eline van Krimpen, Projectleider Circulaire Economie bij Deltalinqs, ‘structurele vraag naar duurzame producten creëren via publieke inkoop. Overheden en semipublieke organisaties kopen opgeteld jaarlijks grote volumes in. Van materialen voor bruggen, tunnels en dijken tot kabels, isolatie, coatings en toepassingen in energie- en telecominfrastructuur. Als zij in die aanbestedingen gerichter gaan sturen op duurzame alternatieven specifiek voor materiaal, ontstaat schaal. En schaal is nodig om duurzame productie concurrerend te maken.’

Overheid als ‘launching customer’
De Europese industrie staat onder druk. Hoge energieprijzen, stevige internationale concurrentie en geopolitieke spanningen vragen om een industrie die de juiste balans bereikt tussen competitie, duurzaamheid, autonomie en weerbaarheid. De industrie is hierbij verantwoordelijk voor het aanbod van duurzame producten, maar het vraagt ook om een markt die bereid is ze af te nemen. Daarin kan de overheid haar brede maatschappelijke verantwoordelijkheid nemen en een voortrekkersrol spelen als ‘launching customer’.

Drie duidelijke kansen
Het project biedt drie duidelijke kansen, stelt Eline. ‘Ten eerste zichtbaarheid: duurzame producten en materialen uit het havengebied worden meer onder de aandacht gebracht en gekoppeld aan concrete eindtoepassingen waar publieke inkopers op kunnen sturen. Het tweede inzicht: knelpunten in aanbestedingen, budgetstructuren en regelgeving worden geanalyseerd, met als doel concrete verbeteringen voor te stellen. Ten derde samenwerking: via ketensessies en inspiratiemomenten worden producenten, inkopers en beleidsmakers bij elkaar gebracht om daadwerkelijk vraag te creëren.’

Vier onderdelen
Om deze doelen te bereiken, bestaat het project concreet uit vier samenhangende onderdelen:

• Het in kaart brengen van impactvolle producten die al door bedrijven actief in het Rotterdamse havengebied kunnen worden geproduceerd of opgeschaald en die te koppelen aan inkoopbare eindproducten;
• Het onderzoeken van inkoopprocessen, ketendynamieken, financiële vraagstukken en andere belemmeringen die duurzame inkoop nu nog in de weg staan;
• Het uitwerken van strategische waardeketens vanuit een inkoopbaar product, zodat zichtbaar wordt wat de impact is van een duurzame keuze in een aanbesteding, ook verder terug in de keten;
• Het delen van kennis en het aangaan van concrete samenwerkingen om de marktvraag daadwerkelijk te activeren.

Structurele marktvraag organiseren
Deltalinqs trekt in het project gezamenlijk op met industriële koplopers als LyondellBasell, Shin-Etsu, Ducor, Shell en Power2X. ‘Dat is bijzonder’, stelt Eline, ‘want deels zijn het ook concurrenten. Maar in dit traject staat het gezamenlijke belang voorop: het versterken van de strategische positie van de Europese industrie en het versnellen van de transitie. Tijdens de kick-off, begin februari, werd duidelijk dat de potentie er is. Publieke partijen hebben schaal en budget. De industrie heeft oplossingen. De uitdaging zit in het verbinden van die twee werelden.’

In de komende maanden worden de eerste resultaten gedeeld. Leden die duurzame materialen produceren of onderdeel zijn van relevante waardeketens kunnen aanhaken bij de sessies en hun kennis inbrengen. ‘Zo organiseren we zo snel mogelijk structurele marktvraag naar duurzame producten, zodat onze industrie competitief kan blijven en duurzaam kan worden, voor een weerbaar en autonoom Europa.’